{"id":29792,"date":"2023-06-19T11:14:54","date_gmt":"2023-06-19T09:14:54","guid":{"rendered":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/?p=29792"},"modified":"2023-08-03T15:08:30","modified_gmt":"2023-08-03T13:08:30","slug":"les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/","title":{"rendered":"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling fusion-equal-height-columns\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-margin-bottom:20px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-one-full fusion-column-first fusion-column-last\" style=\"--awb-bg-size:cover;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-content-alignment:justify;--awb-text-color:var(--awb-color4);--awb-text-font-family:&quot;Montserrat&quot;;--awb-text-font-style:normal;--awb-text-font-weight:700;\"><p>72% des salari\u00e9s consid\u00e8rent comme important le fait d\u2019investir leur \u00e9pargne salariale sur des supports de placement prenant en compte les enjeux du d\u00e9veloppement durable (1). Malheureusement, l\u2019analyse des fonds d\u2019\u00e9pargne salariale propos\u00e9s aux entreprises par les gestionnaires d\u2019actifs r\u00e9v\u00e8le que la majorit\u00e9 de ces fonds est expos\u00e9e \u00e0 des entreprises qui \u0153uvrent \u00e0 l\u2019expansion fossile, pourtant incompatible avec l\u2019objectif de limiter le r\u00e9chauffement \u00e0 1,5\u00b0C. Il est parfois difficile de conna\u00eetre le contenu de ces fonds, c\u2019est pourquoi Reclaim Finance accompagne les salari\u00e9s qui le souhaitent dans cette analyse et dans la mise en place d\u2019une \u00e9pargne salariale au service du climat.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-builder-row fusion-builder-row-inner fusion-row\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column_inner fusion-builder-nested-column-0 fusion_builder_column_inner_1_3 1_3 fusion-one-third fusion-column-first\" style=\"--awb-bg-size:cover;width:33.333333333333%;width:calc(33.333333333333% - ( ( 4% ) * 0.33333333333333 ) );margin-right: 4%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-counters-box counters-box row fusion-clearfix fusion-columns-1\" style=\"--awb-border-color:rgba(255,255,255,0);--awb-title-size:100;--awb-border-color:rgba(255,255,255,0);\"><div class=\"fusion-counter-box fusion-column col-counter-box counter-box-wrapper col-lg-12 col-md-12 col-sm-12\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"counter-box-container\"><div class=\"content-box-percentage content-box-counter\"><span class=\"display-counter\" data-value=\"72\" data-direction=\"up\" data-decimals=\"0\">0<\/span><span class=\"unit\">%<\/span><\/div><div class=\"counter-box-content\">des salari\u00e9s consid\u00e8rent comme important le fait d\u2019investir leur \u00e9pargne salariale sur des supports de placement prenant en compte les enjeux du d\u00e9veloppement durable.<\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"clearfix\"><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column_inner fusion-builder-nested-column-1 fusion_builder_column_inner_2_3 2_3 fusion-two-third fusion-column-last\" style=\"--awb-bg-size:cover;width:66.666666666667%;width:calc(66.666666666667% - ( ( 4% ) * 0.66666666666667 ) );\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-content-alignment:justify;\"><p>Mobiliser l\u2019\u00e9pargne des Fran\u00e7ais.es pour financer la transition est un objectif annonc\u00e9 par le gouvernement, et c\u2019est aussi un souhait d\u2019un nombre grandissant de salari\u00e9.es. Aux c\u00f4t\u00e9s de Mouvement Impact France, du Centre des Jeunes Dirigeants, des Collectifs, de Printemps \u00c9cologique et de Pour Un R\u00e9veil \u00c9cologique, Reclaim Finance a publi\u00e9 en mars dernier un site internet, <a href=\"https:\/\/change-de-banque.org\/une-epargne-salariale-au-service-du-climat\/\">epargnesalarialepourleclimat.org<\/a>, afin d\u2019accompagner des salari\u00e9.es et dirigeant.es souhaitant mettre en place une \u00e9pargne salariale au service du climat.<\/p>\n<p>Dans cette perspective, nous avons r\u00e9alis\u00e9 le mois dernier une analyse d\u00e9taill\u00e9e d\u2019un \u00e9chantillon de 154 fonds repr\u00e9sentatifs du march\u00e9 de l\u2019\u00e9pargne salariale en France (2). Parmi les gestionnaires des fonds pass\u00e9s au crible figurent Amundi, Natixis IM, AXA IM, BNP Paribas AM, Cr\u00e9dit Mutuel AM, HSBC AM et d\u2019autres acteurs plus modestes comme Epsens et Ofi AM. <\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-text-color:var(--awb-color4);--awb-margin-top:15px;--awb-margin-bottom:15px;--awb-font-size:16px;\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"font-family:&quot;Montserrat&quot;;font-style:normal;font-weight:700;margin:0;font-size:1em;--fontSize:16;--minFontSize:16;line-height:1.5;\">Une \u00e9pargne qui profite au d\u00e9veloppement de nouveaux projets fossiles<\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container\"><div class=\"title-sep sep- sep-solid\" style=\"border-color:#3e3e3e;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3\" style=\"--awb-content-alignment:center;\"><p><strong>Part des fonds sur l&rsquo;ensemble de l&rsquo;\u00e9chantillon ayant au moins une exposition fossile en portefeuille<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-builder-row fusion-builder-row-inner fusion-row\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column_inner fusion-builder-nested-column-2 fusion_builder_column_inner_1_2 1_2 fusion-one-half fusion-column-first\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-margin-bottom:0px;width:50%;width:calc(50% - ( ( 4% ) * 0.5 ) );margin-right: 4%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><style type=\"text\/css\">#fusion-chart-1 .fusion-chart-legend-wrap li:nth-child(1) span{color: #ffffff;}#fusion-chart-1 .fusion-chart-legend-wrap li:nth-child(2) span{color: #ffffff;}<\/style><div id=\"fusion-chart-1\" class=\"fusion-chart legend-bottom\" data-type=\"pie\" data-chart_legend_position=\"bottom\" data-x_axis_labels=\"Exposition fossile|Pas d&#039;exposition|\" data-show_tooltips=\"no\" data-bg_colors=\"rgba(255,123,0,1)|rgba(229,227,227,1)|\" data-border_colors=\"rgba(255,123,0,1)|rgba(229,227,227,1)|\" data-border_size=\"0\" data-border_type=\"smooth\" data-chart_fill=\"off\" data-chart_point_style=\"circle\" data-chart_point_size=\"3\" data-chart_axis_text_color=\"rgba(102,102,102,1)\" data-chart_gridline_color=\"rgba(0,0,0,0.1)\"><div class=\"fusion-chart-dataset\" data-label=\"Data Set 1\" data-values=\"6|4|\" data-background_color=\"rgba(0,188,212,1)\" data-border_color=\"rgba(0,188,212,1)\"><\/div><h4 class=\"fusion-chart-title\">Global<\/h4><div class=\"fusion-chart-inner\"><div class=\"fusion-chart-wrap\"><canvas><\/canvas><\/div><div class=\"fusion-chart-legend-wrap\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column_inner fusion-builder-nested-column-3 fusion_builder_column_inner_1_2 1_2 fusion-one-half fusion-column-last\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-margin-bottom:0px;width:50%;width:calc(50% - ( ( 4% ) * 0.5 ) );\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><style type=\"text\/css\">#fusion-chart-2 .fusion-chart-legend-wrap li:nth-child(1) span{color: #ffffff;}#fusion-chart-2 .fusion-chart-legend-wrap li:nth-child(2) span{color: #ffffff;}<\/style><div id=\"fusion-chart-2\" class=\"fusion-chart\" data-type=\"pie\" data-x_axis_labels=\"Exposition fossile|Pas d&#039;exposition\" data-show_tooltips=\"no\" data-bg_colors=\"rgba(255,123,0,1)|rgba(229,227,227,1)\" data-border_colors=\"rgba(255,123,0,1)|rgba(229,227,227,1)\" data-border_size=\"0\" data-border_type=\"smooth\" data-chart_fill=\"off\" data-chart_point_style=\"circle\" data-chart_point_size=\"3\" data-chart_axis_text_color=\"rgba(102,102,102,1)\" data-chart_gridline_color=\"rgba(0,0,0,0.1)\"><div class=\"fusion-chart-dataset\" data-label=\"Data Set 1\" data-values=\"8|2\" data-background_color=\"rgba(0,188,212,1)\" data-border_color=\"rgba(0,188,212,1)\"><\/div><h4 class=\"fusion-chart-title\">Fonds obligataires<\/h4><div class=\"fusion-chart-inner\"><div class=\"fusion-chart-wrap\"><canvas><\/canvas><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-builder-row fusion-builder-row-inner fusion-row\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column_inner fusion-builder-nested-column-4 fusion_builder_column_inner_1_2 1_2 fusion-one-half fusion-column-first\" style=\"--awb-bg-size:cover;width:50%;width:calc(50% - ( ( 4% ) * 0.5 ) );margin-right: 4%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-text fusion-text-4\" style=\"--awb-content-alignment:right;\"><p><i class=\"fb-icon-element-1 fb-icon-element fontawesome-icon fa-square fas circle-no fusion-text-flow\" style=\"--awb-iconcolor:#f35f34;--awb-iconcolor-hover:#f35f34;--awb-font-size:32px;--awb-margin-right:16px;\"><\/i>Exposition fossile<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column_inner fusion-builder-nested-column-5 fusion_builder_column_inner_1_2 1_2 fusion-one-half fusion-column-last\" style=\"--awb-bg-size:cover;width:50%;width:calc(50% - ( ( 4% ) * 0.5 ) );\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-text fusion-text-5\"><p><i class=\"fb-icon-element-2 fb-icon-element fontawesome-icon fa-square fas circle-no fusion-text-flow\" style=\"--awb-iconcolor:#e5e3e3;--awb-iconcolor-hover:#e5e3e3;--awb-font-size:32px;--awb-margin-right:16px;\"><\/i>Pas d&rsquo;exposition<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-6\" style=\"--awb-content-alignment:justify;\"><p>Pr\u00e8s de 60% des fonds analys\u00e9s sont expos\u00e9s \u00e0 des entreprises qui d\u00e9veloppent de nouveaux projets d\u2019\u00e9nergies fossiles (3). Si l\u2019on cible uniquement les fonds obligataires, c&rsquo;est-\u00e0-dire, les fonds investissant dans des \u201cpr\u00eats \u00e0 long terme\u201d circulant sur les march\u00e9s financiers dits \u201cobligations\u201d, ce pourcentage monte \u00e0  80%. Or, ces obligations sont pr\u00e9cis\u00e9ment des poches de financement n\u00e9cessaires aux entreprises afin d\u2019investir dans de nouveaux projets. En investissant dans des d\u00e9veloppeurs d\u2019\u00e9nergies fossiles, ces fonds deviennent des outils d\u2019aggravation de la catastrophe \u00e9cologique et de ses cons\u00e9quences sur les populations et les \u00e9cosyst\u00e8mes. <\/p>\n<p>Nous avons identifi\u00e9 au total 44 entreprises actives dans l\u2019expansion p\u00e9troli\u00e8re et gazi\u00e8re et 2 entreprises actives dans l\u2019expansion du charbon dans les lignes des portefeuilles de ces fonds d\u2019\u00e9pargne salariale.<\/p>\n<ul>\n<li><b>TotalEnergies <\/b>arrive en premi\u00e8re place (4). C\u2019est \u00e9galement l\u2019entreprise europ\u00e9enne \u00e0 d\u00e9velopper le plus de nouveaux projets de production p\u00e9troli\u00e8re et gazi\u00e8re (5).\n<\/li>\n<li>On y retrouve \u00e9galement fr\u00e9quemment l\u2019espagnol <b>Repsol<\/b>, l\u2019italien <b>Eni<\/b>, le britannique<b> BP <\/b>et l\u2019anglo-n\u00e9erlandais<b> Shell<\/b>.  Toutes ces entreprises ont en commun le fait d\u2019avoir aucun plan pour se transformer et contribuer \u00e0 limiter le r\u00e9chauffement de 1,5\u00b0C (6).\n<\/li>\n<li><b>Glencore<\/b>, l\u2019un des plus grands producteurs de charbon au monde, impliqu\u00e9 dans de multiples scandales, allant du blanchiment d\u2019argent, \u00e0 la corruption pr\u00e9sum\u00e9e et \u00e0 des violations des droits de l\u2019homme et du travail (7), est l\u2019une des deux entreprises charbonni\u00e8res identifi\u00e9es.<span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\"> <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-text-color:var(--awb-color4);--awb-margin-top:15px;--awb-margin-bottom:15px;--awb-font-size:16px;\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"font-family:&quot;Montserrat&quot;;font-style:normal;font-weight:700;margin:0;font-size:1em;--fontSize:16;--minFontSize:16;line-height:1.5;\">Le greenwashing de l\u2019\u00e9pargne salariale<\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container\"><div class=\"title-sep sep- sep-solid\" style=\"border-color:#3e3e3e;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-7\" style=\"--awb-content-alignment:justify;\"><p>Ces r\u00e9sultats n\u2019\u00e9pargnent pas<a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/05\/reponse-a-la-consultation-pour-la-refonte-du-label-isr\/\"> les fonds labelis\u00e9s ISR <\/a>(investissement socialement responsables) ou commercialis\u00e9s sous un nom laissant entendre une d\u00e9marche engag\u00e9e et responsable. Voici une s\u00e9lection des plus belles perles de greenwashing :<\/p>\n<p><b>3) Le fonds d\u2019\u00e9pargne salariale d\u2019Amundi AM \u2018Amundi ESG Improvers Euro\u2019.<\/b><\/p>\n<p>Si l\u2019on en croit sa fiche d\u2019identit\u00e9, ce fonds a pour objectif de s\u00e9lectionner les entreprises ayant \u201cles meilleures pratiques environnementales, sociales et de gouvernance\u201d ou bien celles s\u2019inscrivant dans une d\u00e9marche d\u2019am\u00e9lioration de leurs pratiques. Dans ce cadre, on s\u2019\u00e9tonne d\u2019y retrouver TotalEnergies alors que la major est loin d\u2019\u00eatre en transition.<\/p>\n<p><b>2) Le fonds d\u2019\u00e9pargne salariale de Natixis IM labellis\u00e9 ISR \u2018Seeyond Actions Europe\u2019.<\/b><\/p>\n<p>De nombreux fonds labellis\u00e9s Investissement Socialement Responsable (ISR) investissent encore dans des entreprises d\u00e9veloppant de nouveaux projets p\u00e9troliers et gaziers. On retrouve dans les lignes de ce portefeuille l\u2019italien Eni qui investit en moyenne 787 millions de dollars par an dans l\u2019exploration p\u00e9tro-gazi\u00e8re, ce qui en fait le 17e plus gros investisseur sur ce segment (7). <\/p>\n<p><b>1) Le fonds d\u2019\u00e9pargne salariale de BNP Paribas AM labellis\u00e9 ISR \u2018Multipar Actions Euro Bas Carbone\u2019<\/b><\/p>\n<p>Pour conclure, on a jet\u00e9 un oeil au fonds bas carbone de BNP Paribas AM. Sur sa fiche d\u2019identit\u00e9, il est indiqu\u00e9 que les contraintes environnementales et bas carbone sont partie int\u00e9grante des contraintes de construction de portefeuille. Mais l\u00e0 encore, on a d\u00e9couvert que TotalEnergies, Eni et Repsol \u00e9taient au rendez-vous.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-3 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-text-color:var(--awb-color4);--awb-margin-top:15px;--awb-margin-bottom:15px;--awb-font-size:16px;\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"font-family:&quot;Montserrat&quot;;font-style:normal;font-weight:700;margin:0;font-size:1em;--fontSize:16;--minFontSize:16;line-height:1.5;\">L\u2019opacit\u00e9 de l\u2019\u00e9pargne salariale<\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container\"><div class=\"title-sep sep- sep-solid\" style=\"border-color:#3e3e3e;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-8\" style=\"--awb-content-alignment:justify;\"><p>Lors de cette analyse, nous avons \u00e9t\u00e9 confront\u00e9s \u00e0 la complexit\u00e9 de la composition des fonds d\u2019\u00e9pargne salariale. Bien souvent, ces fonds n\u2019investissent pas directement dans des actions ou des obligations mais dans d\u2019autres fonds d\u2019investissement qui investissent eux-m\u00eames parfois dans d\u2019autres fonds d\u2019investissement. De v\u00e9ritables poup\u00e9es russes. <\/p>\n<p>Le probl\u00e8me dans ce mode de gestion \u00e9tant qu\u2019un.e salari\u00e9.e peut vite se retrouver dans l\u2019incapacit\u00e9 d\u2019avoir des informations sur les actifs qu\u2019il ou elle d\u00e9tient et se voir contraint de faire confiance \u00e0 la fiche descriptive des fonds, qui, comme on vient de le voir, est parfois trompeuse.<\/p>\n<p><b>Le gouvernement aurait pu, dans le cadre du projet de loi sur le partage de la valeur, mettre en place des r\u00e8gles am\u00e9liorant la transparence au profit des salari\u00e9s et facilitant la mobilisation de l\u2019\u00e9pargne salariale au profit de la transition. Mais la majorit\u00e9 a rejet\u00e9 tous les amendements en ce sens. Il est toutefois possible d\u2019agir au niveau des entreprises en se mobilisant pour fl\u00e9cher les fonds d\u2019\u00e9pargne salariale vers le financement de la transition \u00e9nerg\u00e9tique et non le d\u00e9veloppement des \u00e9nergies fossiles. Reclaim Finance aide celles et ceux qui le souhaitent \u00e0 analyser leur plan d\u2019\u00e9pargne salariale et les accompagne dans le passage \u00e0 l\u2019action. Si l\u2019initiative vous int\u00e9resse, rendez-vous sur le site <a href=\"https:\/\/change-de-banque.org\/une-epargne-salariale-au-service-du-climat\/\"><u>epargnesalarialepourleclimat.org<\/u><\/a>.<\/b><\/p>\n<p><strong>Pour plus de d\u00e9tails \u00e0 propos de la m\u00e9thodologie de cette analyse : <span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"https:\/\/docs.google.com\/spreadsheets\/d\/1IvO91RjutOPMpFhW3pwjhtjA5XSkKFTxbg2vIpws02Y\/edit#gid=1569276293\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">M\u00e9thodologie &#8211; Les perles du greenwashing<\/a> <\/span><\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-one-full fusion-column-first fusion-column-last fusion-column-no-min-height\" style=\"--awb-padding-top:20px;--awb-padding-right:20px;--awb-padding-bottom:20px;--awb-padding-left:20px;--awb-overflow:hidden;--awb-bg-size:cover;--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-border-top:2px;--awb-border-right:2px;--awb-border-bottom:2px;--awb-border-left:2px;--awb-border-style:solid;--awb-border-radius:30px 30px 30px 30px;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-text fusion-text-9\"><p><strong>\u00a0Notes :<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-10\"><ol>\n<li>\n<p style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color); display: inline !important;\"><a href=\"https:\/\/www.amf-france.org\/sites\/institutionnel\/files\/private\/2023-03\/OpinionWay%20pour%20la%20Semaine%20de%20l%27%C3%A9pargne%20salariale%20-%20Les%20salari%C3%A9s%20et%20l%27%C3%A9pargne%20salariale%20-%20Mars%202023_VF.pdf\"><u>Sondage AMF 2023<\/u><\/a><\/p>\n<\/li>\n<li>Pour cette \u00e9tude, Reclaim Finance a s\u00e9lectionn\u00e9 538 parts de fonds d\u2019\u00e9pargne salariale distribu\u00e9s en France. Cette s\u00e9lection s\u2019est op\u00e9r\u00e9e en deux temps : 319 parts de fonds ont \u00e9t\u00e9 extraites des sites internet des 5 premiers gestionnaires d\u2019\u00e9pargne salariale en France : <a href=\"https:\/\/www.amundi-ee.com\/entr\/nos-fonds\/Notre-gamme-de-fcpe-multi-entreprises\" style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\"><u>Amundi<\/u><\/a><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">, <\/span><u><a href=\"https:\/\/www.interepargne.natixis.com\/epargnants\/offre-et-performances-des-fonds\/les-performances-des-fonds\/\" style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">Natixis IM<\/a><\/u><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">, <\/span><u><a href=\"https:\/\/www.epargne-retraite-entreprises.bnpparibas.com\/entreprises\/offres\/tous_fonds\" style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">BNP Paribas AM<\/a><\/u><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">, <\/span><u><a href=\"https:\/\/www.creditmutuel-am.eu\/fr\/institutionnels\/nos-fonds\/nos-fonds-epargne-salariale.html\" style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">Cr\u00e9dit Mutuel AM<\/a><\/u><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">, <\/span><u><a href=\"https:\/\/www.axa.fr\/pro\/epargne-retraite-professionnelle\/liste-de-fonds.html\" style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">AXA IM<\/a><\/u><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\"> (qui comptent pour 85% du march\u00e9 de l\u2019\u00e9pargne salariale). Ensuite, cette s\u00e9lection a \u00e9t\u00e9 compl\u00e9t\u00e9e par 219 parts de fonds \u00e0 partir <\/span><a href=\"http:\/\/www.ci-es.org\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Fonds-labellises-CIES-31-12-2022-1.pdf\" style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\"><u>d\u2019une liste de fonds labellis\u00e9s<\/u><\/a><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">, notamment pour \u00e9tendre notre couverture \u00e0 d\u2019autres gestionnaires de l\u2019\u00e9pargne salariale : Epsens, HSBC AM, Ofi AM. Parmi cette s\u00e9lection, nous sommes parvenus \u00e0 en analyser 372 parts en nous appuyant sur les donn\u00e9es financi\u00e8res publi\u00e9es par <\/span><u><a href=\"https:\/\/www.morningstar.fr\/fr\/\" style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">Morningstar<\/a><\/u><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\"> et consult\u00e9es le 14 juin 2023. Il peut exister jusqu\u2019\u00e0 une dizaine de parts de fonds diff\u00e9rentes pour un fonds. Pour \u00e9viter un probl\u00e8me de double-comptage, nous avons r\u00e9alis\u00e9 cette \u00e9tude sur les 154 fonds uniques correspondant \u00e0 ces 372 parts de fonds. Cette analyse a \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 partir des donn\u00e9es financi\u00e8res disponibles sur Morningstar, au 14 juin 2023. Les valeurs constituant les portefeuilles de fonds d\u2019investissement \u00e9tant amen\u00e9es \u00e0 \u00e9voluer p\u00e9riodiquement, cette analyse permet seulement de photographier la composition de ces fonds \u00e0 un instant t. <\/span><\/li>\n<li>\n<p><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\">Un fonds est consid\u00e9r\u00e9 comme ayant une \u201cexposition fossile\u201d d\u00e8s lors que l&rsquo;analyse de sa composition r\u00e9v\u00e8le la pr\u00e9sence d\u2019au moins une entreprise active dans les \u00e9nergies fossiles. Pour obtenir cette donn\u00e9e, Reclaim Finance a crois\u00e9 la composition des 372 fonds d\u2019\u00e9pargne salariale avec deux listes d\u2019entreprises qui d\u00e9veloppent de nouveaux projets fossiles :<br \/><\/span><span style=\"background-color: var(--awb-bg-color); color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\">&#8211; <\/span><a href=\"https:\/\/gogel.org\/\" style=\"background-color: var(--awb-bg-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\"><u>La Global Oil &amp; Gas Exit List 2022<\/u> <\/a><span style=\"background-color: var(--awb-bg-color); color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\">(GOGEL), qui recense 901 entreprises du secteur p\u00e9trole et gaz qui op\u00e8rent soit dans l\u2019exploration et l\u2019extraction d\u2019hydrocarbures soit dans le d\u00e9veloppement d\u2019infrastructures (ol\u00e9oducs et gazoducs ou des terminaux de gaz naturel liqu\u00e9fi\u00e9). Cette liste publique est \u00e9dit\u00e9e chaque ann\u00e9e par l\u2019ONG Urgewald. Elle permet d\u2019identifier les entreprises ayant ayant des plans d\u2019expansion upstream ou midstream,<br \/><\/span><span style=\"background-color: var(--awb-bg-color); color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\">&#8211; <\/span><a href=\"https:\/\/www.coalexit.org\/\" style=\"background-color: var(--awb-bg-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\"><u>La Global Coal Exit List 2022<\/u><\/a><span style=\"background-color: var(--awb-bg-color); color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\"> (GCEL), qui liste 1 000 soci\u00e9t\u00e9s m\u00e8res et plus de 1 800 filiales et coentreprises actives dans le charbon (extraction, production d\u2019\u00e9lectricit\u00e9, infrastructures et services). Cette liste publique est \u00e9dit\u00e9e chaque ann\u00e9e par l\u2019ONG allemande Urgewald. Elle permet d\u2019identifier les entreprises ayant planifi\u00e9 la construction de nouvelles mines de charbon, centrales \u00e0 charbon ou autres infrastructures relatives au charbon.<\/span><\/p>\n<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"background-color: var(--awb-bg-color); color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\">Par nombre d\u2019occurrence dans 65 fonds sous-jacents analys\u00e9s. Par fonds sous-jacents, nous entendons les fonds d\u2019investissement dans lesquels les 154 fonds d\u2019\u00e9pargne salariale investissent.<br \/><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"background-color: var(--awb-bg-color); color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\">Source : <a href=\"https:\/\/gogel.org\/\"><u>https:\/\/gogel.org\/<\/u><\/a>, 1\u00e8re entreprise en termes de ressources explor\u00e9es ou en d\u00e9veloppement.<br \/><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"background-color: var(--awb-bg-color); color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform);\"><u><a href=\"https:\/\/u6p9s9c8.rocketcdn.me\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230413-briefing-climate-strategy-assessment-totalenergies.pdf\">Evaluation des strat\u00e9gies climat des entreprises p\u00e9tro-gazi\u00e8res<\/a><br \/><\/u><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color);\"><a href=\"https:\/\/www.ft.com\/content\/d7d6e28c-3c01-11e9-b72b-2c7f526ca5d0\"><u>Financial Times \u2013 Glencore<\/u><\/a> et <a href=\"https:\/\/nbmediacoop.org\/2019\/05\/26\/challenging-nb-powers-use-of-blood-coal-from-colombia\/\"><u>NB Mediacoop \u2013 Glencore<\/u><\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<\/ol>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1216.8px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-4 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-text-color:var(--awb-color1);--awb-margin-bottom:0px;\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;text-transform:uppercase;--fontSize:33;line-height:1.5;\">lire aussi<\/h2><\/div><div class=\"fusion-separator\" style=\"align-self: flex-start;margin-right:auto;margin-top:25px;margin-bottom:35px;width:100%;max-width:100px;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"--awb-height:20px;--awb-amount:20px;--awb-sep-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color4);border-top-width:10px;\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-blog-shortcode fusion-blog-shortcode-1 fusion-blog-archive fusion-blog-layout-grid-wrapper fusion-blog-no\"><style type=\"text\/css\">.fusion-blog-shortcode-1 .fusion-blog-layout-grid .fusion-post-grid{padding:15px;}.fusion-blog-shortcode-1 .fusion-posts-container{margin-left: -15px !important; margin-right:-15px !important;}<\/style><div class=\"fusion-posts-container fusion-posts-container-no fusion-blog-rollover fusion-blog-layout-grid fusion-blog-layout-grid-3 isotope fusion-blog-equal-heights\" data-pages=\"179\" data-grid-col-space=\"30\" style=\"margin: -15px -15px 0;min-height:500px;\"><article id=\"blog-1-post-39416\" class=\"fusion-post-grid post-39416 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-blog acteurs_financiers-banques-fr thematique-petrole-et-gaz\">\n<div class=\"fusion-post-wrapper\" style=\"background-color:rgba(255,255,255,0);border:1px solid #2a2b3d;border-bottom-width:3px;\">\n\n\t\t\t<div class=\"fusion-flexslider flexslider fusion-flexslider-loading fusion-post-slideshow\" style=\"border-color:#2a2b3d;\">\n\t\t<ul class=\"slides\">\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<li><div  class=\"fusion-image-wrapper\" aria-haspopup=\"true\">\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"1125\" height=\"500\" src=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/european-banks-.png\" class=\"attachment-full size-full wp-post-image\" alt=\"european banks\" \/><div class=\"fusion-rollover\">\n\t<div class=\"fusion-rollover-content\">\n\n\t\t\t\t\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t<a class=\"fusion-link-wrapper\" href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2026\/03\/27\/les-obligations-des-banques-europeennes-face-a-lexpansion-petroliere-et-gaziere-analyse-2021-2025\/\" aria-label=\"Les obligations des banques europ\u00e9ennes face \u00e0 l\u2019expansion p\u00e9troli\u00e8re et gazi\u00e8re: analyse 2021-2025\"><\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/ul>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"fusion-post-content-wrapper\" style=\"padding:30px 25px 20px 25px;\"><div class=\"fusion-post-content post-content\"><h3 class=\"blog-shortcode-post-title entry-title\"><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2026\/03\/27\/les-obligations-des-banques-europeennes-face-a-lexpansion-petroliere-et-gaziere-analyse-2021-2025\/\">Les obligations des banques europ\u00e9ennes face \u00e0 l\u2019expansion p\u00e9troli\u00e8re et gazi\u00e8re: analyse 2021-2025<\/a><\/h3><p class=\"fusion-single-line-meta\"><span class=\"vcard\" style=\"display: none;\"><span class=\"fn\"><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/author\/aman\/\" title=\"Articles par Aatira\u00ef Manickawasagar\" rel=\"author\">Aatira\u00ef Manickawasagar<\/a><\/span><\/span><span class=\"updated\" style=\"display:none;\">2026-03-26T16:21:35+01:00<\/span><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/category\/blog\/\" rel=\"category tag\">Articles<\/a><span class=\"fusion-inline-sep\">|<\/span><\/p><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div>\n<\/article>\n<article id=\"blog-1-post-39444\" class=\"fusion-post-grid post-39444 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-blog thematique-finance programme-programme-3-fr\">\n<div class=\"fusion-post-wrapper\" style=\"background-color:rgba(255,255,255,0);border:1px solid #2a2b3d;border-bottom-width:3px;\">\n\n\t\t\t<div class=\"fusion-flexslider flexslider fusion-flexslider-loading fusion-post-slideshow\" style=\"border-color:#2a2b3d;\">\n\t\t<ul class=\"slides\">\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<li><div  class=\"fusion-image-wrapper\" aria-haspopup=\"true\">\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"1125\" height=\"500\" src=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/lobbies-parliament-1.png\" class=\"attachment-full size-full wp-post-image\" alt=\"lobbies parliament\" \/><div class=\"fusion-rollover\">\n\t<div class=\"fusion-rollover-content\">\n\n\t\t\t\t\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t<a class=\"fusion-link-wrapper\" href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2026\/03\/25\/les-lobbies-font-ils-la-loi-au-parlement-europeen\/\" aria-label=\"Les lobbies font-ils la loi au Parlement europ\u00e9en ?\"><\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/ul>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"fusion-post-content-wrapper\" style=\"padding:30px 25px 20px 25px;\"><div class=\"fusion-post-content post-content\"><h3 class=\"blog-shortcode-post-title entry-title\"><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2026\/03\/25\/les-lobbies-font-ils-la-loi-au-parlement-europeen\/\">Les lobbies font-ils la loi au Parlement europ\u00e9en ?<\/a><\/h3><p class=\"fusion-single-line-meta\"><span class=\"vcard\" style=\"display: none;\"><span class=\"fn\"><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/author\/aman\/\" title=\"Articles par Aatira\u00ef Manickawasagar\" rel=\"author\">Aatira\u00ef Manickawasagar<\/a><\/span><\/span><span class=\"updated\" style=\"display:none;\">2026-03-24T10:29:10+01:00<\/span><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/category\/blog\/\" rel=\"category tag\">Articles<\/a><span class=\"fusion-inline-sep\">|<\/span><\/p><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div>\n<\/article>\n<article id=\"blog-1-post-39396\" class=\"fusion-post-grid post-39396 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-blog\">\n<div class=\"fusion-post-wrapper\" style=\"background-color:rgba(255,255,255,0);border:1px solid #2a2b3d;border-bottom-width:3px;\">\n\n\t\t\t<div class=\"fusion-flexslider flexslider fusion-flexslider-loading fusion-post-slideshow\" style=\"border-color:#2a2b3d;\">\n\t\t<ul class=\"slides\">\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<li><div  class=\"fusion-image-wrapper\" aria-haspopup=\"true\">\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"1125\" height=\"500\" src=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/europe.png\" class=\"attachment-full size-full wp-post-image\" alt=\"\" \/><div class=\"fusion-rollover\">\n\t<div class=\"fusion-rollover-content\">\n\n\t\t\t\t\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t<a class=\"fusion-link-wrapper\" href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2026\/03\/17\/faire-des-droits-des-actionnaires-un-levier-pour-la-transition-europeenne\/\" aria-label=\"Faire des droits des actionnaires un levier pour la transition europ\u00e9enne\"><\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/ul>\n\t<\/div>\n\t<div class=\"fusion-post-content-wrapper\" style=\"padding:30px 25px 20px 25px;\"><div class=\"fusion-post-content post-content\"><h3 class=\"blog-shortcode-post-title entry-title\"><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2026\/03\/17\/faire-des-droits-des-actionnaires-un-levier-pour-la-transition-europeenne\/\">Faire des droits des actionnaires un levier pour la transition europ\u00e9enne<\/a><\/h3><p class=\"fusion-single-line-meta\"><span class=\"vcard\" style=\"display: none;\"><span class=\"fn\"><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/author\/aman\/\" title=\"Articles par Aatira\u00ef Manickawasagar\" rel=\"author\">Aatira\u00ef Manickawasagar<\/a><\/span><\/span><span class=\"updated\" style=\"display:none;\">2026-03-17T09:33:26+01:00<\/span><a href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/category\/blog\/\" rel=\"category tag\">Articles<\/a><span class=\"fusion-inline-sep\">|<\/span><\/p><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div>\n<\/article>\n<div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":26,"featured_media":24677,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"acteurs_financiers":[2432],"thematique":[2415,2500],"webinar_type":[],"programme":[],"class_list":["post-29792","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","acteurs_financiers-gestionnaire-dactifs","thematique-energies-fossiles","thematique-finance"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale - Reclaim Finance<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Reclaim Finance a r\u00e9alis\u00e9 une analyse des fonds d\u2019\u00e9pargne salariale propos\u00e9s aux entreprises fran\u00e7aises par les gestionnaires d\u2019actifs.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale - Reclaim Finance\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Reclaim Finance a r\u00e9alis\u00e9 une analyse des fonds d\u2019\u00e9pargne salariale propos\u00e9s aux entreprises fran\u00e7aises par les gestionnaires d\u2019actifs.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Reclaim Finance\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ReclaimFinanceONG\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-19T09:14:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-08-03T13:08:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"L\u00e9o Martin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@ReclaimFinance\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@ReclaimFinance\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"L\u00e9o Martin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/\"},\"author\":{\"name\":\"L\u00e9o Martin\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/person\/92f0f8d102e5e411f092871d8eeb3db1\"},\"headline\":\"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale\",\"datePublished\":\"2023-06-19T09:14:54+00:00\",\"dateModified\":\"2023-08-03T13:08:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/\"},\"wordCount\":5222,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png\",\"articleSection\":[\"Articles\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/\",\"url\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/\",\"name\":\"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale - Reclaim Finance\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png\",\"datePublished\":\"2023-06-19T09:14:54+00:00\",\"dateModified\":\"2023-08-03T13:08:30+00:00\",\"description\":\"Reclaim Finance a r\u00e9alis\u00e9 une analyse des fonds d\u2019\u00e9pargne salariale propos\u00e9s aux entreprises fran\u00e7aises par les gestionnaires d\u2019actifs.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png\",\"width\":1350,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#website\",\"url\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/\",\"name\":\"Reclaim Finance\",\"description\":\"Reprendre le contr\u00f4le de la finance pour le climat et la biodiversit\u00e9\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#organization\",\"name\":\"Reclaim Finance\",\"url\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/logo_RC_space.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/logo_RC_space.png\",\"width\":800,\"height\":800,\"caption\":\"Reclaim Finance\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/ReclaimFinanceONG\",\"https:\/\/x.com\/ReclaimFinance\",\"https:\/\/www.instagram.com\/reclaimfinance\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/reclaim-finance-ong-think-tank\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/person\/92f0f8d102e5e411f092871d8eeb3db1\",\"name\":\"L\u00e9o Martin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cebd89becb7f7185483789d7f51a21cb?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cebd89becb7f7185483789d7f51a21cb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"L\u00e9o Martin\"},\"url\":\"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/author\/lma\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale - Reclaim Finance","description":"Reclaim Finance a r\u00e9alis\u00e9 une analyse des fonds d\u2019\u00e9pargne salariale propos\u00e9s aux entreprises fran\u00e7aises par les gestionnaires d\u2019actifs.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale - Reclaim Finance","og_description":"Reclaim Finance a r\u00e9alis\u00e9 une analyse des fonds d\u2019\u00e9pargne salariale propos\u00e9s aux entreprises fran\u00e7aises par les gestionnaires d\u2019actifs.","og_url":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/","og_site_name":"Reclaim Finance","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ReclaimFinanceONG","article_published_time":"2023-06-19T09:14:54+00:00","article_modified_time":"2023-08-03T13:08:30+00:00","og_image":[{"width":1350,"height":600,"url":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png","type":"image\/png"}],"author":"L\u00e9o Martin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@ReclaimFinance","twitter_site":"@ReclaimFinance","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"L\u00e9o Martin","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/"},"author":{"name":"L\u00e9o Martin","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/person\/92f0f8d102e5e411f092871d8eeb3db1"},"headline":"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale","datePublished":"2023-06-19T09:14:54+00:00","dateModified":"2023-08-03T13:08:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/"},"wordCount":5222,"publisher":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png","articleSection":["Articles"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/","url":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/","name":"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale - Reclaim Finance","isPartOf":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png","datePublished":"2023-06-19T09:14:54+00:00","dateModified":"2023-08-03T13:08:30+00:00","description":"Reclaim Finance a r\u00e9alis\u00e9 une analyse des fonds d\u2019\u00e9pargne salariale propos\u00e9s aux entreprises fran\u00e7aises par les gestionnaires d\u2019actifs.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#primaryimage","url":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png","contentUrl":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1.-BANNER-SITEWEB9.png","width":1350,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/2023\/06\/19\/les-perles-du-greenwashing-de-lepargne-salariale\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Les perles du greenwashing de l&rsquo;\u00e9pargne salariale"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#website","url":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/","name":"Reclaim Finance","description":"Reprendre le contr\u00f4le de la finance pour le climat et la biodiversit\u00e9","publisher":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#organization","name":"Reclaim Finance","url":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/logo_RC_space.png","contentUrl":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/logo_RC_space.png","width":800,"height":800,"caption":"Reclaim Finance"},"image":{"@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ReclaimFinanceONG","https:\/\/x.com\/ReclaimFinance","https:\/\/www.instagram.com\/reclaimfinance\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/reclaim-finance-ong-think-tank"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/person\/92f0f8d102e5e411f092871d8eeb3db1","name":"L\u00e9o Martin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cebd89becb7f7185483789d7f51a21cb?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cebd89becb7f7185483789d7f51a21cb?s=96&d=mm&r=g","caption":"L\u00e9o Martin"},"url":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/author\/lma\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29792"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29792"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29792\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29792"},{"taxonomy":"acteurs_financiers","embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/acteurs_financiers?post=29792"},{"taxonomy":"thematique","embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/thematique?post=29792"},{"taxonomy":"webinar_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/webinar_type?post=29792"},{"taxonomy":"programme","embeddable":true,"href":"https:\/\/reclaimfinance.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/programme?post=29792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}